All posts by Muhammed Esat DERE

SULTANHANI KERVANSARAY’INDA YAPILAN EN SON TARİHLİ ONARIM VE RESTORASYON ÇALIŞMALARI 1.GİRİŞ 1229 yılında Sultan Alaeddin Keykubad’ın emriyle yaptırılan Sultan Han (Şekil 1) Aksaray’ı Konya’ya bağlayan karayolu üzerinde yer almaktadır. Şekil 1: Sultanhanı Kervansarayı Bir yangın geçiren han, Gıyaseddin Keyhüsrev zamanında, 1278 yılında onarılmış ve bir miktar genişletilmiştir. Selçuklu devrinin mimari taş işçiliği ve süsleme sanatları […]

AKSARAY GÜZELYURT (GELVERİ) TARİHİ KENT DOKUSU VE GELENEKSEL GELVERİ EVLERİNDE MİMARİ TİPOLOJİK SINIFLANDIRMA 1. GÜZELYURT (GELVERİ) ’UN GENEL YERLEŞİM ÖZELLİKLERİ VE TARİHSEL TOPLUM YAPISI (GENERAL SETTLEMENT CHARACTERISTICS AND HISTORICAL COMMUNITY STRUCTURE OF GÜZELYURT)  1.1 Çalışma alanı Güzelyurt (Gelveri)’un yerleşim özellikleri (Settlement features of Güzelyurt) Güzelyurt (Gelveri) ilçesi konum itibari ile İç Anadolu Bölgesi’nde, Aksaray iline […]

AKSARAY LİSESİ; CUMHURİYET DÖNEMİ ANADOLU’DAKİ EĞİTİM YAPILARINA BİR ÖRNEK GİRİŞ Modernleşme hareketleri 19. yy’da Osmanlı döneminde başlamış, 1923 yılında Cumhuriyet’in ilanı ile hızlanmış ve günümüzde hâlâ devam etmektedir. Osmanlı döneminde modernleşme, kurumların yeniden düzenlenmesi olarak karşılık bulurken, erken Cumhuriyet döneminde kurumlarla birlikte toplumun da köklü dönüşümü hedeflenmiştir.[1] Ancak her iki dönemde de eğitim, bu değişimin […]

AKSARAY KIRSAL CAMİ MİMARİSİ: SELİME CAMİİ GİRİŞ Aksaray geçmişten günümüze Hitit, Pers, Hellenistik Dönem (Büyük İskender), Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı egemenliklerinde kalmıştır. Bugünkü Aksaray ilimizin yerinde Antik Bizans döneminde Arkelais ya da Garsora adlarını taşıyan küçük bir kasaba mevcuttu. Türk sultanı II. İzzettin  Kılıç Aslan (1155-1192), bu kasabanın yerine ak mermerden yaptırdığı sarayının ismi […]

AKSARAY KENTİNİN MEKANSAL GELİŞİM SÜRECİ VE PLANLAMA DENEYİMLERİ 1. GİRİŞ Aksaray ili 7802 km2lik yüzölçümü ile Doğu’da Nevşehir, Batı’da Konya, Kuzey’de Ankara ve Kuzeydoğu’da Kırşehir’e komşudur. Aksaray yerleşik alanının doğusu ve kuzeyi dağlık olup, güneydoğusunda Hasan Dağı ve Melendiz Dağı bulunmaktadır. Batısı ve güneybatısı Konya Ovası, Obruk Platosu ve Tuz Gölü düzlükleri ile çevrilidir. Geniş […]

AKSARAY KENTİNDEKİ KONUT DIŞI CUMHURİYET DÖNEMİ SİVİL MİMARLIK YAPILARI VE ÖZELLİKLERİ 1.GİRİŞ Aksaray ili, Orta Anadolu’nun merkezi konumunda, Ankara-Adana, Konya-Kayseri karayolu üzerinde bulunmaktadır. Aksaray, Kuzeydoğu’da Nevşehir, Kuzeybatı’da Ankara, Güneydoğu’da Niğde ve Güneybatı’da ise Konya ili ile çevrilidir. Şekil 1. Aksaray İl Haritası (Konyalı, 1974) Şekil 2. Aksaray İl, İlçe Sınırları ve Komşuları (Akbulut, 2007) – […]

AKSARAY GÜZELYURT KİLİSE CAMİİ HAKKINDA BİR DEĞERLENDİRME GİRİŞ Günümüzde Güzelyurt olarak bilinen ilçenin ilk adı Karballa’dır. Daha sonraki bir dönemde ise Gelveri olarak adlandırılmıştır. Güzelyurt, birincil derece volkanik yükseltiler bölgesindedir. Dayanıksız ve yumuşak volkanik tüflerden oluşan bir arazi üzerinde yer almaktadır. Bu yüzden, birçok yapı topluluğuna, özellikle de Hıristiyanlık dönemlerinde, kaya oyma mekânlar; mabetler, mezarlar […]

KOÇHİSAR ZAVİYELERİ (18.-19. YÜZYILLAR) 1.Giriş Koçhisar ya da günümüzdeki adıyla Şereflikoçhisar, yaklaşık 5.000 yıllık bir geçmişe sahiptir. Hititler, Frigyalılar, Asurlular, Persler, Romalılar, Bizanslılar, Abbasiler, Büyük Selçuklular, Anadolu Selçukluları, Karamanoğulları idaresinde kalmıştır (Konyalı, 1971: 1-215). 1469’dan itibaren de Osmanlı Devleti’nin hâkimiyetine geçmiştir. Çift kalesi olduğu için burasının Türkler tarafından Koşhisar diye adlandırıldığı iddia edilse de 15. […]

BİZANS DÖNEMİ GÜZELYURT KİLİSELERİNDEN YILANLI KİLİSE’NİN DEĞERLENDİRİLMESİNE YÖNELİK BİR ÇALIŞMA 1-GİRİŞ İç Anadolu Bölgesi’nde Aksaray İli sınırları içinde yer alan Güzelyurt (Gelveri) kasabası (ilçe merkezi), Aksaray şehrine 45 km uzaklıktadır. Selime ve Ihlara kasabaları; Belisırma, Sivrihisar, Alanyurt, Uzunkaya, Yaprakhisar, Bozcayurt, Ilısu ve Gaziemir köyleri Güzelyurt’a bağlıdır. Güzelyurt tarih öncesi çağlardan bu yana bir yerleşim yeri […]

KENT MERKEZLERİNİN YENİLENME SÜREÇLERİ VE AKSARAY KENT MERKEZİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME 1.GİRİŞ Dinamik sistemler olarak kentler, hem toplumun ekonomik ve sosyal yapısındaki değişimlerden hem de kendi iç dinamiklerinden etkilenen yaşam çevreleri olarak nitelendirilebilir. Kentin yapısında meydana gelen bu değişimler, beraberinde farklı müdahale biçimlerini getirmekte ve kentsel mekân bu müdahalelerle şekillenmektedir. Kentsel dönüşüm, kentlerin eskiyen kısımlarının […]